Svetski dan dece obolele od raka ~ 15. februar

  Svetski dan dece obolele od raka, 15. februar, ustanovljen je 2002. godine na inicijativu Međunarodne konfederacije Udruženja roditelja dece obolele od raka, a danas se obeležava u više od 85 zemalja širom sveta. U Srbiji su prva udruženja roditelja dece obolele od maligne bolesti, odnosno raka, počela sa radom početkom 90-ih godina prošlog veka. Svetski dan dece obolele od raka je 2013. godine u našoj zemlji postao deo nacionalnog Kalendara javnog zdravlja.

   Ovaj međunarodni dan obeležava se svake godine u cilju edukacije i efikasnog sprovođenja svih mera koje će omogućiti ranu dijagnostiku, odgovarajuću terapiju, rehabilitaciju i bolji kvalitet života dece obolele od malignih tumora ili raka. Svake godine u svetu oboli više od 160.000 i više od 90.000 dece premine od maligne bolesti. Rak u dečjem uzrastu čini od 0,4 do 4% svih malignih bolesti u opštoj populaciji širom sveta. Najveće učešće u strukturi oboljevanja beleži se u Africi, 4%, uglavnom zbog razlika u starosnoj strukturi i očekivane dužine trajanja života na rođenju. U Srbiji je to učešće oko 0,7%. Prosečno se otkriva svake godine više od 300 obolele dece od neke maligne bolesti, oba pola i uzrasta od 0 do 19 godina. Kao i u većini zemalja u razvoju i u Srbiji je gotovo 2/3 novoobolele dece (63,4%) uzrasta do 15 godina. Tri grupe oboljenja: leukemije, tumori mozga i limfomi, su najučestalije maligne bolesti u dečjem uzrastu. Ove tri lokalizacije čine približno polovinu svih malignih bolesti dečjeg uzrasta. Leukemije su najčešće maligne bolesti i u strukturi oboljevanja u uzrastu do 15 godina čine oko 30%, zatim slede tumori mozga sa oko 11% i limfomi sa približno 6%. U dečjem uzrastu često se otkrivaju tumori bubrega i kostiju. Uprkos dobrim rezultatima lečenja, maligne bolesti su čak i u razvijenim zemljama i dalje drugi po učestalosti uzrok smrtnosti dece uzrasta 0 do 14 godina, odmah iza povreda.

   U skladu sa savremenim medicinskim dostignućima, buduća istraživanja usmerena u pravcu etiologije malignih tumora kod dece svuda u svetu će omogućiti ne samo uspešnije sprovođenje preventivnih mera,  već i bržu, efikasniju ranu dijagnostiku, primenu standardne terapije i samim time izlečenje ili duže preživljavanje dece obolele od raka.

   Sagledavajući značaj zaštite i unapređenja zdravlja jedne od najosetljivijih grupa stanovništva naša zemlja se aktivno uključuje u obeležavanje ovog važnog datuma iz međunarodnog Kalendara javnog zdravlja. Najvažniji zadatak kako zdravstvenih radnika tako i šire društvene zajednice jeste edukacija dece, adolescenata i njihovih roditelja u pogledu prevencije malignih bolesti prvenstveno sticanjem životnih navika koje su u korist zdravlja.  

Sledeći simpotomi, mogu ukazati na razvoj raka u detinjstvu:

• Bela tačka u oku, pojava nove razrokosti, slepilo, ispupčena očna jabučica;

Autor: Dr Zorica V. Dragaš, Specijalista socijalne medicine