• Ćirilica
    Latinica
  • Zmaj Jovina 30
    24000 Subotica

Konferencija za novinare

   

Bolesti usta i zuba prouzrokuju nelagodnosti, bol, ali mogu dovesti i do ozbiljnih posledica po opšte zdravlje i negativno se odražavaju na psiho-socijalno blagostanje. Zbog zdravstvenih, socijalnih i ekonomskih posledica oboljenja usta i zuba predstavljaju veliki javnozdravstveni problem. Karijes, periodontalna oboljenja ili oboljenja desni, oralni karcinomi, oralne manifestacije HIV infekcije i povrede usta i zuba spadaju u najčešća oralna oboljenja i stanja, a u velikoj meri ih je moguće prevenirati ili se mogu lečiti u ranoj fazi. Prema procenama Globalne studije opterećenja bolestima iz 2017. godine u svetu skoro 3,5 milijardi ljudi ima neko oralno oboljenje, a više od 530 miliona dece ima karijes mlečnih zuba. Veoma je visoka učestalost oboljenja potpornog aparata zuba, koja su prisutna kod svakog desetog stanovnika u svetu. U velikom broju zemalja sa niskim i srednjim prihodima, sa širenjem urbanizacije i promenama u uslovima života, učestalost oralnih oboljenja nastavlja da raste.  

   Rezultati Istraživanja ponašanja u vezi sa zdravljem dece školskog uzrasta u Republici Srbiji 2018. godine pokazali su da naviku svakodnevnog pranja zuba češće od jednom dnevno ima nešto više od  dve trećine (70,9%) učenika petih, sedmih razreda osnovne škole i prvih razreda srednje škole, značajno više devojčica nego dečaka (82,6% prema 59,9%).

    Istraživanje o oralnom zdravlju dece u Srbiji koje je sprovedeno 2019–2020. godine pokazalo je da u Srbiji 13,4% dece uzrasta 12–36 meseci ima jedan ili više karijesnih mlečnih zuba, kao i da u ovom uzrastu više od polovine dece (52,9%) svakodnevno konzumira slatkiše. Rezultati ovog istraživanja pokazali su i da 50,9% dece uzrasta 36–71 mesec ima karijes ili neku njegovu komplikaciju, kao i da svako peto dete (17,8%) u predškolskom uzrastu ima uočljivu karijesnu leziju na tek izniklom prvom stalnom molaru. U uzrastu 12 godina sve zdrave zube ima 36% dece, a u uzrastu 15 godina 22% dece.   

    Istraživanje zdravlja stanovništva Srbije 2019. godine pokazuje da 55,3% odraslog stanovništva (15 i više godina) u Srbiji procenjuje stanje svojih zuba i usne duplje kao dobro,a 57,8% stanovnika je izjavilo da pere zube više od jednom dnevno. Najveći procenat stanovnika Srbije koji redovno peru zube (75,1%) je među mladima uzrasta od 15 do 24 godine. Rezultati pokazuju i da 16,5% stanovnika uzrasta 25 godina i više ima sve svoje zube, što je  povećanje u odnosu na 2013. godinu kada je procenat osoba sa svim svojim zubima  u ovoj starosnoj grupi iznosio 8,3%.  Dve trećine stanovnika starijih od 15 godina (69,5%) se izjasnilo da ima svog stomatologa. U periodu od 12 meseci koji su prethodili Istraživanju svaki treći stanovnik (39,4%) je posetio stomatologa.

   Visokoj učestalosti oralnih oboljenja na globalnom nivou, pored neodgovarajućeg održavanja oralne higijene na individualnom nivou, u velikoj meri doprinose i nedostatak zaštite fluoridima, kao i neodgovarajuća pokrivenost stomatološkom zdravstvenom zaštitom na primarnom nivou. Faktori rizika za nastanak bolesti usta i zuba nisu samo loša oralna higijena, već i faktori koji su značajni i za nastanak bolesti srca i krvnih sudova, malignih bolesti, dijabetesa... Ovi faktori su: nepravilna ishrana sa velikom količinom masti, soli i šećera, upotreba duvanskih proizvoda, zloupotreba alkohola, fizička neaktivnost, ali i socijalne determinante zdravlja.

    Mere zaštite zuba treba sprovoditi tokom celog života, počevši i pre nicanja zuba, dakle tokom trudnoće. Primena odgovarajućih mera u mlađem životnom periodu omogućava unapređenje opšteg i oralnog zdravlja u kasnijem životnom periodu. Zbog toga se posebna pažnja u planiranju i primeni preventivnih stomatoloških mera posvećuje deci i mladima. Naročito značajna ciljna grupa za preventivni rad su trudnice i deca školskog i predškolskog uzrasta kod kojih se mogu sprovesti skoro sve mere zaštite stalnih i preostalih mlečnih zuba.  

 

Opšte preporuke za očuvanje oralnog zdravlja

   Opšte preporuke za očuvanje oralnog zdravlja nisu usmerene samo na značaj održavanja odgovarajuće higijene i redovnih poseta stomatologu, već obuhvataju i preporuke za smanjenje unosa šećera, a podstiče se i uključivanje poruka o bezbednom fizičkom okruženju, zatim o uticaju alkohola i duvanskih proizvoda na oralno zdravlje.

 

Preporuke za očuvanje zdravlja usta i zuba su sledeće:

·         briga o zdravlju usta i zuba deteta od rođenja i prva preventivna poseta dečjem stomatologu u periodu od šestog meseca do navršene prve godine života;

·         u zavisnosti od starosti deteta, pranje zuba, pomoć i/ili nadzor nad pranjem zuba deteta od strane roditelja/staratelja uglavnom do desete godine života;

·         održavanje odgovarajuće higijene što podrazumeva redovno pranje zuba ujutru i uveče pred spavanje, kao i posle svakog obroka pastom za zube sa fluorom i korišćenje konca za zube;

·         posete stomatologu radi redovne kontrole najmanje jednom u šest meseci ukoliko nije potrebno učestalije zbog lečenja i uklanjanje zubnog kamenca od strane stomatologa;

·         vezivanje sigurnosnih pojaseva u vozilu, kao i pravilno korišćenje dečijih auto sedišta;

·         izbalansirana ishrana bogata voćem, povrćem i mlečnim proizvodima sa smanjenim unosom šećera (izbegavati unos slatkih gaziranih napitaka i grickalica);

·         prestanak korišćenja duvanskih proizvoda;

·         smanjenje ili prestanak konzumiranja alkohola;

·         korišćenje zaštitne opreme za sportske aktivnosti (kaciga, štitnik za zube...).


Autor: Dr Zorica V. Dragaš

MONITORING

Radno vreme

Sertifikati