Centar za promociju zdravlja Zavoda za javno zdravlje Subotica, Preventivni centar Doma zdravlja Subotica, Apoteka Subotica, Gerontološki centar, Centar za socijalni rad, Gradska organizacija Crvenog Krsta, “Carritas“, Udruženje penzinera i brojni građani su i ove godine bili okupljeni u okviru manifestacije “Radosna jesen“. Predstavljene su aktivnosti naših starijih sugrađana, i različite radionice kao što su na primer slamarska i grnčarska. Zainteresovanim građanima je bilo omogućeno da provere neki od faktora rizika za zdravlje (merenje visine krvnog pritiska,  šećera i masnoća u krvi), kao i da dobiju promotivni materijal uz stručni savet u vezi sa svojim zdravljem, i u vezi sa pravilnom upotrebom lekova.

MESEC OKTOBAR  -  POSVEĆEN STARIMA

      Starost osobe, u demografskom smislu, počinje posle 65. godine života, kao i starenje stanovništva, pa se prema tome određuju i neki demografski pokazatelji u zajednici. Učešće stanovnika starih 65 i više godina u ukupnoj strukturi stanovništva je indikator za procenu starosti stanovništva, koji su definisale Ujedinjene Nacije, izražava se u procentima, i ukoliko je procenat učešća do 4% smatra se da je stanovništvo mlado. Prema popisu iz 2011. godine učešće stanovnika starih 65 i više godina u Srbiji je 17,4% a u Severnobačkom okrugu je 16,3%. Na osnovu ovog pokazatelja naše stanovništvo se svrstava u grupu demografski vrlo starog stanovništva. U periodu 1991.-2011. godina prosečna starost stanovništva u Srbiji je povećana za 5 godina.
     Tokom godina života sakupljaju se brojni faktori rizika za zdravlje, koji deluju udruženo, i povećava se učestalost mnogih hroničnih bolesti, koje mogu dovesti do delimične ili potpune onesposobljenosti osobe za samostalan život. Najučestalije bolesti trećeg doba su: bolesti srca i krvnih sudova, rak, šećerna bolest, osteoporoza, demencija i mentalni poremećaji (sve učestalija je depresija), bolesti koštano-zglobnog sistema... Rezultati brojnih istraživanja pokazuju da se mnoge bolesti mogu izbeći kod većine ljudi, i da starost ne mora neminovno značiti i bolest. Zbog toga su aktivnosti zdravstvene službe i drugih relevantnih delova društvene zajednice, svojim značajnim delom, usmerene ka tome da stanovništvo ima dobro, odnosno sačuvano zdravstveno stanje i u trećem dobu.
     Promocija zdravlja se radi na širokoj osnovi i multisektorski da bi na taj način bilo omogućeno što većem broju ljudi da i u starosti sačuva,  maksimalno moguće, svoj funkcionalni kapacitet za svakodnevni samostalni život u svom domu. Moramo međutim prihvatiti činjenicu da će to ukupno delovanje zajednice biti nedovoljno, ukoliko ljudi ne budu brinuli sami o sebi i o svom zdravlju – uvek onoliko koliko je to potrebno, i  moguće u datim uslovima.
   Starost ne mora neminovno značiti i bolest, ali kako to postići? Ovo je jedna od naših najvažnijih tema u mesecu oktobru. Starenje jeste neminovnost koja donosi brojne rizike za zdravlje i ne može se sprečiti, ali svaka osoba tokom procesa starenja ima prostor za delovanje i potrebno je da prihvati pripadajući deo odgovornosti za sopstveno zdravlje. Svakodnevno se pravi izbor: da li će da se povećava ili da se smanjuje prisustvo štetnih uticaja, i to preko svog ponašanja i navika a u skladu sa svojim znanjem, razlozima, mogućnostima i ličnom veštinom.    

Dr Zorica V. Dragaš, Specijalista socijalne medicine