Svuda u svetu, kao i u našoj zemlji, bolesti srca i krvnih sudova su prve u mortalitetu stanovništva. Poslednjih decenija se održava ovaj negativan trend, a promocija zdravlja na širokoj osnovi i primarna prevencija dobijaju sve veći značaj.
   Promocija zdravlja je proces osposobljavanja ljudi da povećaju kontrolu nad svojim zdravljem i da ga unapređuju. Podrazumeva sticanje veštine zdravog načina života i formiranje svakodnevnih navika koje su u korist zdravlja, i to od najranijeg uzrasta. Značaj i uloga porodice, u ovom kontekstu, se posebno naglašavaju i ističu. Navike koje narušavaju zdravlje, i deo su životnog stila osobe, istovremeno su i najznačajni faktori rizika za nastanak masovnih hroničnih nezaraznih bolesti, od kojih su prema proširenosti u stanovništvu – najznačajnije bolesti srca i krvnih sudova – kada se posmatraju statistički podaci i oboljevanja i umiranja. Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (SZO) više od 17 miliona smrtnih ishoda tokom godine dana posledica je bolesti srca i krvnih sudova. Gubitak je neravnomerno raspoređen, 80% ovih ljudi živelo je u ekonomski nerazvijenim državama sveta!  
   U Srbiji je svake godine više od polovine svih umrlih osoba završilo svoj život (mnogi i prevremeno) upravo zbog neke od bolesti iz ove velike grupe masovnih hroničnih nezaraznih bolesti. Takva je epidemiološka situacija i pored toga što je ovo preventabilna grupa bolesti, za koju su dobro poznati faktori rizika kao i mehanizmi nastanka. Većina ovih rizika se može isključiti jednostavnim, efikasnim merama i bez dodatnog ulaganja materijalnih sredstava. Zapravo se radi o ulaganju u zdravlje, i cilj promocije zdravlja je postaviti zdravlje a ne bolest u centar interesovanja svake osobe. Tema ovogodišnjeg obeležavanja je zdrav način života i prevencija faktora rizika, ali potrebno je naglasiti da postoji razlika između prevencije i ranog otkrivanja faktora rizika. Jedno i drugo je lako moguće sprovesti, a veoma je značajno za zdravlje srca i krvnih sudova i za kvalitet života osobe u svakom životnom dobu.
   Unutrašnji faktori rizika za nastanak ovih bolesti su: starenje, pol i genetika. Za njih se kaže da su nepromenljivi, ali to se mora shvatiti uslovno, jer uvek postoji mogućnost smanjivanja verovatnoće razvoja bolesti, odlaganja njenog nastanka, ili sprečavanja i odlaganja nastanka komplikacija odnosno posledica. Dakle ljudi stare, i to je neizbežno, međutim povišen krvni pritisak ili moždani udar nisu neizbežni u starijim godinama, naprotiv - mogu se izbeći, ili ako su nastali mogu se kontrolisati.
   Spoljašnji faktori rizika su najznačajniji, na njih uvek možemo uticati. Neke od njih možemo u potpunosti isključiti iz svog života, i to onda kada je faktor rizika = navika. Nepravilna ishrana, gojaznost, duvan i duvanski dim, nedovoljna fizička aktivnost, prekomerni nekontrolisani stres, nedovoljno noćnog sna, kao i nedostatak socijalne mreže i loše emotivno stanje presudno utiču na zdravlje srca i krvnih sudova. Ovde treba zastati, i još dodati da se oboljevanje pomera ka mlađim starosnim kategorijama stanovništva, pogotovo  u ekonomski ne razvijenim i zemljama u razvoju.
   U Severnobačkom okrugu je 2012. godine ukupno umrla 2631 osoba (1341 muškog i 1290 ženskog pola), a od bolesti srca i krvnih sudova 1459 osoba (673 muškog i 786 ženskog pola). Udeo bolesti srca i krvnih sudova u ukupnoj smrtnosti stanovništva SBO je 2012. godine 55,45%. Kada se smrtnost stanovništva Severnobačkog okruga posmatra prema polu podaci pokazuju: da je u muškom delu stanovništva udeo umiranja od bolesti srca i krvnih sudova u ukupnoj smrtnosti 50,2% a da je u ženskom delu stanovništva 61%. 
Daljim praćenjem podataka za Severnobački okrug u 2012. godini uočava se da učestalost umiranja od bolesti srca i krvnih sudova raste proporcionalno sa starenjem. U starosnoj kategoriji 70-79 godina umrlo je 407 osoba (203 muškog i 204 ženskog pola), i u starosnoj kategoriji 80-89 godina umrlo je 586 osoba (202 muškog i 384 ženskog pola).    Zanimljivo je istaći da je do 70 godina života učestalost smrtnog ishoda veća kod osoba muškog pola. U starosnoj kategoriji 60-69 godina umrlo je 211 osoba (146 muškog i 65 ženskog pola).
Najučestalije dijagnoze u grupi bolesti srca i krvnih sudova su bile:
1. Ateroskleroza ili zakrečenje krvnih sudova (303 osobe su umrle, udeo je 21%)
2. Kardiomiopatija ili oboljenje srčanog mišića (275 osoba je umrlo, udeo je 19%)
3. Hipertenzija ili povišen krvni pritisak  (238 osoba je umrlo, udeo je 16%)
4. Hronična ishemijska bolest srca (151 osoba je umrla, udeo je 10%)
5. Infarkt mozga (136 osoba je umrlo, udeo je 9%)

Ovih pet bolesti čini 75% smrtnih ishoda u ukupnoj smrtnosti od bolesti srca i krvnih sudova stanovništva Severnobačkog okruga, 2012. godine.

Dr Zorica V. Dragaš, Specijalista socijalne medicine