srpski  |  magyar  |  english      
  o nama  |    Organizacija i rukovodjenje  |    Aktuelna dogadjanja  |    Kontakt  | 


Pavlović M.:Ishranjenost dece u Severnobačkom okrugu

Zavod za zaštitu zdravlja Subotica, 1999., ISBN: 86-73180-009-0

Uvod: Ishranjenost predstavlja zadovoljenost organizma hranljivim i zaštitnim materijama i odraz ovoga na telesne karakteristike, biohemijski sastav, fizioloke karaktšeristike, funkcionalnu sposobnost i zdravstveno stanje organizma. Cilj ispitivanja i praćenja stanja ishranjenosti je rano otkrivanje nutritivnih poremećaja kod pojedinca i/ili na nivou populacije radi preduzimanja odgovarajućih preventivnih mera. Praćenje stanja ishranjenosti dece na nivou populacije daje uvid u kretanje ovih parametara, a predstavlja i značajan pokazatelj kvaliteta i kvantiteta ishrane u posmatranom periodu. Telesna masa prema uzrastu i telesna visina prema uzrastu, u odnosu na preporučene referentne vrednosti predstavljaju značajne indikatore za procenu zdravstvenog stanja i praćenja ostvarivanja ciljeva za decu. Cilj rada je određivanje indeksa telesne mase (BMI kg/m2), procena ishranjenosti dece i evaluacija telesne mase i visine prema uzrastu dece u Severnobačkom okrugu, koji čine Subotica, Bačka Topola i Mali Iđoš.

Metodologija: Rezultati transverzalnih antropometrijskih merenja telesne visine i telesne mase 25790 dece uzrasta od 1-18 godina u domovima zdravlja u Severnobačkom okrugu od 1995-1998. godine, statistički su obrađeni pomoću softvera "DETE". Zatim je određena procentualna distribucija dece u odnosu na standarde Svetske zdravstvene organizacije (SZO) po percentilima i standardnim devijacijama i ishranjenost dece prema referentnim vrednostima BMI NHANES I. Prema uzrastu i polu su određene percentilne vrednosti i standardne devijacije BMI, telesne mase i visine za ispitivanu populaciju, kao referentne vrednosti.

Rezultati: Vrednujući telesnu masu prema uzrastu kod dece od 1-18 godina u Severnobačkom okrugu u odnosu na standarde SZO, utvrđeno je da 4,71% dečaka i 2,28% devojčica ima vrednosti telesne mase za uzrast ispod P5, što predstavlja sniľežeľvrednosti, a povišene vrednosti iznad P95 su evidentirane kod 13,08% dečaka i 11,89% devojčica. Posmatrajući distribuciju telesne visine u odnosu na uzrast dece od 1-18 godina u Severnobačkom okrugu, utvrđeno je da 13,72% devojčica i 14,93% dečaka ima telesnu visinu u odnosu na uzrast iznad 95 percentile prema standardima SZO, što predstavlja visoki rast. Sa vrednostima telesne visine ispod 5 percentile za uzrast, utvrđeno je 3,39% dečaka i 2,75% devojčica niskog rasta. Analizom ishranjenosti dece od 6-18 godina u Severnobačkom okrugu u odnosu na referentne vrednosti indeksa telesne mase BMI (kg/m2) NHANES I evidentirano je 4,39% dečaka i 5,41% devojčica sa vrednostima BMI<P5, što predstavlja pothranjenost, zatim sa vrednostima BMI od P5 do P15, tj. umereno pothranjenih je evidentirano 7,28% dečaka i 6,96% devojčica, dok je normalna ishranjenost (BMI od P15 do P85) utvrđena kod 67,13% dečaka i 76,25% devojčica. Umerena gojaznost (BMI P85-95) je otkrivena kod 12,77% dečaka i 11,78% devojčica, a gojaznost (BMI>P95) kod 8,46% dečaka i 8,60% devojčica. Utvrđene referentne vrednosti telesne mase, telesne visine i BMI prema polu i uzrastu dece u Severnobačkom okrugu, obzirom na relativno veliki uzorak, koji je obuhvaćen ispitivanjem (55% ukupne populacije) bi mogle predstavljati regionalne referentne vrednosti.

Zaključak: Prikazani rezultati ukazuju na stanje nepravilne ishranjenosti dece u Severnobačkom okrugu, što se moľe povezati sa neadekvatnom ishranom i načinom ľivota. Stoga je neophodno kontinuirano praćenje ishranjenosti dece i preduzimanje adekvatnih preventivnih mera u cilju ostvarenja optimalne ishranjenosti dečje populacije. Prikazani rezultati predstavljaju značajan doprinos uspostavljanju monitoringa rasta i razvoja dečje populacije u ovoj sredini i osnov za unapređenje zdravlja putem interventnih programa ishrane. Monitoring rasta i razvoja dece kao i ishranjenosti svih kategorija stanovništva primenom jedinstvene metodologije i informacionog sistema moľe predstavljati merilo zdravstvene zaštite i potencijala populacije. Takođe na nacionalnom nivou je značajan indikator zdravstvenog stanja i osnov za unapređenje zdravlja populacije putem interventnih i preventivnih programa ishrane.

Ključne reči: Ishranjenost dece, Severnobački okrug, Jugoslavija.


1